floor hoeke

Vaak krijgt Meindertsma opdrachten waarbij ze haar veel ruimte en tijd geven om goed onderzoek te doen. Bij ‘The Flax-Project’ stelt Meindertsma zichzelf de vraag ‘Wat is de opbrengst van een kavel vlas?’. Hier start haar onderzoek.

Ze heeft een kavel gekocht bij een boer in Zeeland waar ze vlas gaat zaaien en uiteindelijk oogsten om te kijken wat ze van een kavel vlas kan maken.

Het proces dat ze doormaakt vanaf zaad tot eindproduct is erg lang. Een opsomming van de genomen stappen met data:

-        Zaaien 12-04-2010                           

-        Bloei 23-06-2010                               

-        Plukken 06-08-2010                         

-        Roten 03-09-2010                             

-        Persen 04-09-2010                           

-        Zwingelen 25-11-2010                   

-        Hekelen 06-06-2011                        

-        Opbomen 05-10-2011                    

-        Weven 27-10-2011                           

-        Spinnen 09-07-2011                        

-        Touwslaan 30-09-2011                                    

-        Sorteren 12-04-2011                       

-        Olie persen 06-10-2011                                  

-        Verf mengen 02-11-2011              

-        Pulp malen 27-10-2011                                   

Van vlas kun je linnen weven. En van linnen kun je kleden maken maar ook kleding etc. Ook kun je van vlas touw maken. Ze is gaan kijken wat ze kan maken met deze producten. En hoe het er dan uit moet gaan zien.

‘’Ik denk dat het onvermijdelijk is dat wanneer je een specifieke bron voor materialen hebt, het landschap de vorm van het ontwerp inspireert. Bij het vlas-project hebben de doeken  een soort dambord design, dat is afgeleid van het Nederlandse polderlandschap, waar het vlas word verbouwd. Dat komt eerder van de materialen in plaats van het feit dat ik Nederlands ben’’. Door dit hele proces is ze te weten gekomen wat het materiaal inhoud en wat ze er aan heeft. Is het een sterk materiaal of juist heel kwetsbaar? Dit zijn allemaal vragen die ze beantwoord krijgt door onderzoek. Deze antwoorden sluiten weer bepaalde dingen uit. Als het linnen wat van vlas gemaakt word kwetsbaar zou zijn zal een stof voor een bank in een openbare ruimte bijvoorbeeld niet logisch zijn. Een bank in een openbare ruimte moet namelijk een bepaalde slijtvastheid hebben wil het hiervoor goedgekeurd worden en het enigszins een lange tijd mee kunnen omdat er zoveel op gezeten zal worden.

Door het onderzoek komt ze uit op deze feiten. Bijvoorbeeld het type materiaal en de omgeving daarvan. Maar ook wat je met het materiaal allemaal kan. Door deze kennis sla je makkelijk een bepaalde richting in qua design. Hier bedoel ik mee te zeggen dat je vaak dingen kan uitsluiten zoals ik hierboven uitlegde. Als vlas geen felle kleuren van oorsprong in zich heeft is het niet logisch om een kleed te weven van vlas en deze vervolgens knal geel te verven. Vandaar dat haar eindresultaat dicht bij de herkomst van het materiaal/product ligt. Het pure van het materiaal word getoond.

Het onderzoek is zo belangrijk voor Meindertsma omdat het ontzettend veel invloed heeft op het eindresultaat van de producten. ‘’Hoe belangrijk het onderzoek ook voor mij is, ik denk dat het echt van vitaal belang is om een goed eindproduct te kunnen maken.’’  Zo heeft het onderzoek van het vlasproject ertoe geleid dat het tafelkleed van linnen Gz59 West heet, de naam van de akker waar het vlas werd geoogst. In het tafelkleed is het patroon van een luchtfoto van de akker geweven. Niet alleen laat ze letterlijk zien waar de grondstoffen vandaan komen, de decoratie heeft een subtiele schoonheid. Het varkensboek PIG 05049 is gebonden met lijm gemaakt van varkensbotten. Ook is er een limited edition boeken waarvan de kaft van varkensleer gemaakt is. Dit zijn allemaal voorbeelden van resultaten van het onderzoek die ertoe geleid hebben dat de vormgeving er zó uit kwam te zien zoals het vandaag de dag verkocht wordt.

Het onderzoeksproces van Meindertsma is erg uitgebreid. The Flax Project startte in 2009 met een collectie producten die Meindertsma ontwierp voor Thomas Eyck. Deze collectie is gemaakt in samenwerking met de traditionele touwenmakerij Touwslagerij Steenbergen en houdwerkers Kuperus & Gardenier. Ze verwerkt vlas tot linnen, waarvan ze tafelkleden en vaatdoeken laat weven. Van vlastouw knoopt ze lampen, poefen en vloerkleden. Uit de zaadjes wordt lijnolie geperst, dat als basis dient voor verf; de natuurlijke kleurstof wordt lijnolie geperst uit het bladgroen.

Ze laat niet alleen zien wat er van één kavel vlas gemaakt kan worden, maar ook hoe. Meindertsma wil de mensen bewust maken van de producten die men aanschaft. Weten we eigenlijk nog wel waar onze kleding van gemaakt is? Dit zijn vragen die Meinderstma bij de mensen op wil wekken, en vooral antwoord op wil geven.

Vlas is een materiaal dat vroeger tot een van de belangrijkste textielvezels in Nederland behoorde, het werd bewerkt tot allerlei soorten textiel.  In de 17^e eeuw was Nederland de grootste vlasproducent van de wereld.

Tegenwoordig word vlas in veel kleinere getalen verbouwd en voornamelijk verscheept naar China om het daar verder te verwerken. Bij The Flax Project streeft Meindertsma ernaar om een serie producten te maken van vlas dat lokaal geproduceerd wordt. Vanaf het zaad tot het eindproduct.

‘’Mijn werk gaat altijd over de manier waarop we consumeren. Voor mij is het belangrijk om te weten waar de dingen vandaan komen. Over het algemeen zijn onze producten tegenwoordig zo goedkoop dat je weet dat er iets mis mee is. De dingen zijn niet gemaakt op een goede manier. Ik wil dingen maken die dat wel zijn. Ik wil het verhaal achter de producten zichtbaar maken.’’ –Christien Meindertsma. Diepgravend onderzoek naar de herkomst van grondstoffen en productietechnieken is het handelsmerk van Meindertsma.

Ik doe onderzoek naar Christien Meindertsma. Meindertsma is een Nederlandse ontwerpster die bekend staat om haar diepgaande onderzoeken naar haar onderwerpen. Wanneer ze een interessant onderwerp te pakken heeft doet ze hier altijd zorgvuldig onderzoek naar. Zo koopt ze een stuk land om daar het hele proces wat ‘vlas’ doorstaat voor het vlas word te kunnen volgen en uiteindelijk daar haar producten van te kunnen maken. Dat onderzoekende gedeelte is iets wat mij heel erg aanspreekt. Het lijkt me heel spannend om iets nieuws te ontdekken, bijvoorbeeld een materiaal of een techniek die niemand nog gebruikt heeft. Tot nu toe wist ik nooit goed hoe ik zo iets aan moest pakken. Nog steeds vindt ik dit erg lastig maar door dit onderzoek wil ik erachter komen hoe andere ontwerpers dit doen. Misschien geeft dit inspiratie of ideeën en is het een stap in de goeie richting voor mijn eigen ontwikkeling. Dat is de reden dat ik haar als mijn best practice koos maar ook omdat ik haar onderwerpen erg interessant vind. Christien is intensief bezig met de herkomst van producten of materialen zoals vlas en wol. Ze onderzoekt wat er met deze producten gebeurd en hoe ze gebruikt worden door ‘ons’. De onderwerpen zijn vaak actueel. Zo heeft ze een heel boek toegewijd aan de producten die afkomstig zijn van een varken. In Nederland leven 16 miljoen mensen en 12 miljoen varkens. We eten allemaal varken maar we zien ze nooit. Door het boek wil ze mensen niet shockeren maar juist laten beseffen hoe wij als mensen consumeren en dat wij Nederlanders het gehele varken gebruiken en verwerken in producten. Wel zo sociaal en fijn om te weten, dat het arme beestje niet alleen voor dat ene stukje vlees geslacht wordt. Het is natuurlijk maar hoe je het bekijkt, maar het houdt ons allemaal bezig. Vooral in deze tijd waar iedereen zo zuinig mogelijk is en erg bewust is van zijn manier van leven.

Met andere woorden probeert Meindertsma altijd betekenis te geven aan haar ontwerpen en dat spreekt mij erg aan.

Naast haar onderwerpen en onderzoek vindt ik de uiteindelijke producten ook erg aantrekkelijk om te zien. Ze ogen eenvoudig en puur. Puur door het materiaalgebruik maar ook doordat je informatie krijgt over de afkomst van het product.